آخرین مطالب بلاگ

در دنیای صنعت وجود اندازه گیر هایی که میزان مقادیر شیمیایی را محاسبه میکنند بسیار ضروری است . لذا با معرفی بعضی از شرکت های تولیدی 

برای محاسبه مقادیر شیمیایی مانند اندازه گیری پی اچ در خدمتتان هستیم.

گروه تحقیقاتی سایت فن کنترل برای شما دو نمونه از سنسور های معروف را برای شما معرفی مکیند :

CPS11D محصول شرکت اندرس هاوزر برای اندازه گیری مقادیر پی اچ محلول در مایعات می باشد و این سنسور با اتصال به دستگاهای اندازگیری و ترنسمیتر ها میتواند 

میزان پی اچ را بدست بیاورد .

این محصول در صنایع تبدیلی ، آب و فاضلاب، غذایی  ودارویی و معدنی وشمیایی بسیار پر کاربرد است .

مدل دیگر این سنسور مدل 3900 از شرکت روزمونت بوده این محصول مانند همتای آلمانی سوییسی خود جز پر فروش ترین ها در دنیا میباشند 

این تایپ از نظر مقاومت فیزیکی از هم رده آلمانی خود مقاوم تر بوده  از نظر کاربردی سهل الوصول تر میباشد.

مهندس ارشد ابزاردقیق سعید اشرف

author : Saeed Ashraf

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

حذف نیتروژن و فسفر، سخت‌ترین و پرهزینه‌ترین بخش تصفیهٔ پیشرفتهٔ فاضلاب است — و بدون اندازه‌گیری پیوسته، عملاً کور اداره می‌شود. اندرس برای این حلقه سه ابزار دارد: سنسور نیترات و SAC مستقیم Viomax CAS51D، آنالایزرهای آمونیوم Liquiline System CA80AM و ارتوفسفات CA80PH، و نمونه‌بردار پرتابل Liquiport برای نمونه‌های مرکب قانونی.

دو رویکرد اندازه‌گیری

• سنسور نوری مستقیم (CAS51D): جذب UV، نیترات و SAC (شاخص بار آلی) را بدون معرف و در لحظه می‌دهد — پاسخ سریع برای کنترل هوادهی و دنیتریفیکاسیون.
• آنالایزر تر (CA80): فتومتری با معرف؛ دقت آزمایشگاهی برای آمونیوم و فسفات با سیکل اندازه‌گیری چند دقیقه‌ای — عدد قابل استناد برای کنترل دوز و گزارش.

کجا چه چیزی بگذاریم؟

صرفه واقعی: هوادهی و مواد شیمیایی

کنترل هوادهی بر اساس آمونیومِ واقعی (نه فقط DO) اجازه می‌دهد بلوئرها فقط تا حد نیاز کار کنند؛ و کنترل دوز منعقدکننده بر اساس فسفاتِ خوانده‌شده به‌جای دوز ثابت، مصرف مادهٔ شیمیایی را متناسب بار واقعی می‌کند. این دو، بزرگ‌ترین ردیف‌های هزینهٔ بهره‌برداری‌اند — معماری کلی در ابزار دقیق تصفیه‌خانه.

نکات بهره‌برداری

• هر دو آنالایزر CA80 معرف مصرفی دارند؛ موجودی معرف و سرویس دوره‌ای را در برنامهٔ نگهداری ببینید.
• فیلتراسیون نمونه (Y-strainer یا ماژول فیلتر) کلید پایداری آنالایزرهاست.
• CAS51D را دور از حباب هوادهی نصب کنید؛ حباب همان خطایی را می‌سازد که در کدورت گفتیم.
• همه با Memosens/Liquiline یکپارچه‌اند — CM44x.

تهیه تجهیزات پایش مغذی‌ها با قیمت عالی

فن کنترل سنسور CAS51D، آنالایزرهای CA80AM و CA80PH و نمونه‌بردار Liquiport را اورجینال و با قیمت‌های عالی تأمین می‌کند — همراه معرف و قطعات مصرفی. ظرفیت تصفیه‌خانه و نقاط کنترل را بفرستید (چک‌لیست) تا پیکربندی و قیمت روز اعلام شود.

سنسور مستقیم یا آنالایزر معرف‌دار؟

دو خانوادهٔ متفاوت برای دو نیاز متفاوت: سنسورهای نوری مستقیم مانند CAS51D (نیترات/SAC) بدون معرف کار می‌کنند، پاسخ لحظه‌ای می‌دهند و نگهداری‌شان حداقلی است — برای کنترل فرایند و روند لحظه‌ای عالی‌اند. آنالایزرهای رنگ‌سنجی CA80 (آمونیوم، فسفات) با معرف شیمیایی همان روش استاندارد آزمایشگاه را به‌صورت خودکار کنار حوض اجرا می‌کنند: دقت گزارش‌پذیر، کالیبراسیون خودکار و قابلیت استناد برای محیط زیست. الگوی حرفه‌ای تصفیه‌خانه‌های مدرن، ترکیب هر دو است — سنسور برای سرعت، آنالایزر برای صحت.

آماده‌سازی نمونه؛ پاشنهٔ آشیل آنالایزرها

۸۰٪ مشکلات آنالایزرهای آنلاین از نمونه است، نه دستگاه: لجن، فیبر و چربی مسیر را می‌بندند. سامانهٔ فیلتراسیون درجا (CAT8x0) با ممبران غوطه‌ور در حوض، نمونهٔ صاف و پیوسته به آنالایزر می‌رساند و با شست‌وشوی خودکار هوا تمیز می‌ماند. هنگام خرید، آماده‌سازی نمونه را همان اول در سبد بیاورید؛ آنالایزر بدون آن، آزمایشگاهی است که آب گل‌آلود می‌نوشد.

کنترل فرایند با آنالیز آنلاین؛ جایی که هزینه برمی‌گردد

بزرگ‌ترین مصرف انرژی تصفیه‌خانه، هوادهی است. با آمونیوم‌سنج آنلاین در خروجی هوادهی، دمنده‌ها را بر اساس بار واقعی کنترل کنید — نه زمان‌بندی ثابت — و ۱۵ تا ۳۰٪ برق هوادهی را برگردانید. در حذف شیمیایی فسفر نیز دوزینگ منعقدکننده بر اساس فسفات‌سنج، هم مصرف مواد را کم می‌کند و هم تضمین خروجی زیر حد مجاز. این حلقه‌ها روی Liquiline CM44x کنار pH، هدایت و کدورت بسته می‌شوند؛ نقشهٔ کامل سبد در راهنمای A تا Z اندرس هاوزر. فن کنترل طراحی ایستگاه، معرف‌ها و قطعات مصرفی را یکجا تأمین می‌کند.

چک‌لیست خرید آنالایزر

پیش از استعلام مشخص کنید: پارامتر و رنج (مثلاً آمونیوم ۰–۲۰ mg/L خروجی هوادهی)، تعداد کانال نمونه (یک آنالایزر CA80 می‌تواند تا دو نقطه را بخواند)، فاصلهٔ نقطهٔ نمونه تا محل نصب، دمای محیط (نیاز به کابین گرم‌شونده در سرما) و دورهٔ سرویس موردنظر. مصرف معرف را هم در بودجهٔ سالانه ببینید — نسخه‌های جدید با مصرف پایین طراحی شده‌اند و فن کنترل شارژ دوره‌ای معرف را قراردادی انجام می‌دهد.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

خط تولید سیمان یکی از سخت‌ترین محیط‌ها برای ابزار دقیق است: دمای بالای ۱۴۰۰ درجه در کوره، غبار همه‌جا، لرزش و کارکرد پیوستهٔ شبانه‌روزی. با این حال، سه اندازه‌گیری اصلی هستند که کیفیت محصول، مصرف سوخت و در دسترس بودن خط را تعیین می‌کنند: توزین، دما و سطح.

۱) مواد خام: توزین دقیق یعنی کیفیت پایدار

نسبت اجزای مواد خام (سنگ آهک، خاک رس، سنگ آهن) مستقیماً روی کیفیت کلینکر اثر می‌گذارد. ابزار اصلی این بخش:

• باسکول نواری و فیدر وزنی: بر پایهٔ لودسل و سنسور سرعت نوار. دقت به نصب مکانیکی (تراز بودن، آزادی حرکت رولیک‌ها) بیش از خود لودسل وابسته است؛ به مقالهٔ لودسل و توزین صنعتی مراجعه کنید.
• سطح بونکر و سیلوی مواد: برای جلوگیری از توقف تغذیه؛ روش‌ها در سطح‌سنجی مواد جامد و پودری در سیلو.
• سرعت و توقف نوار: برای اینترلاک و تشخیص لغزش؛ گزینه‌ها در مقالهٔ اندازه‌گیری دور.

۲) پیش‌گرمکن: گاز، دراف و ایمنی

در برج سیکلون‌ها، ترکیب گاز و اختلاف فشار (دراف) وضعیت احتراق و گرفتگی را نشان می‌دهند:

• اکسیژن و مونوکسید کربن: اکسیژن زیاد یعنی هوای اضافی و هدر رفتن سوخت؛ CO بالا یعنی احتراق ناقص و ریسک در الکتروفیلتر. اصول اندازه‌گیری اکسیژن در این مقاله آمده است.
• اختلاف فشار بین طبقات سیکلون: افزایش تدریجی آن یعنی گرفتگی در حال شکل‌گیری است. روش اندازه‌گیری در اندازه‌گیری با اختلاف فشار و ملاحظات ترانسمیتر در این مقاله؛ دیافراگم هم‌سطح از گرفتگی مسیر ایمپالس جلوگیری می‌کند.
• دمای گاز خروجی: شاخص راندمان تبادل حرارت.

۳) کوره دوار: قلمرو دمای بالا

اینجا سنسور معمولی دوام نمی‌آورد. سه اندازه‌گیری کلیدی:

• دمای منطقهٔ پخت با پیرومتر مادون قرمز از طریق دریچهٔ دید؛ ضریب گسیل و تمیزی مسیر دید تعیین‌کنندهٔ دقت است.
• دمای گاز و مواد با ترموکوپل فلز نجیب (نوع S یا R) در غلاف سرامیکی. انتخاب نوع، غلاف و خطای تابش را در اندازه‌گیری دمای بالا توضیح داده‌ایم.
• دمای پوستهٔ کوره با اسکنر خطی؛ نقطهٔ داغ یعنی ریزش آجر نسوز و هشدار قبل از آسیب جدی.

سیگنال این سنسورها باید در نزدیک‌ترین نقطه به ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر تبدیل شود؛ به مقالهٔ ترانسمیتر دما و سیم‌کشی لوپ مراجعه کنید.

۴) کولر، آسیاب سیمان و اسپری آب

در کولر کلینکر، دمای خروجی و فشار هوای فن‌ها پایش می‌شود. در آسیاب سیمان برای کنترل دمای خروجی از اسپری آب استفاده می‌شود؛ دبی کم و کنترل‌شدهٔ این آب با روتامتر یا فلومتر کوچک اندازه‌گیری می‌شود — گزینه‌ها در مقالهٔ دبی کم و دوزینگ دقیق. هوای فشرده برای ایرسلایدها و سیستم‌های پنوماتیک هم بخش بزرگی از مصرف برق است؛ اندازه‌گیری آن در مقالهٔ دبی هوای فشرده.

۵) سیلو و بارگیری

سطح سیلوی سیمان با رادار فرکانس بالا اندازه‌گیری می‌شود؛ غبار شدید هنگام پرکردن بزرگ‌ترین چالش است و همین موضوع اولتراسونیک را در بیشتر موارد کنار می‌گذارد. نکات نصب در این مقاله و مقالهٔ رادار سطح‌سنج. سوئیچ حد بالا برای جلوگیری از سرریز هم الزامی است؛ به مقالهٔ لول سوئیچ مراجعه کنید.

۶) فیلتر کیسه‌ای و غبار

عملکرد فیلتر کیسه‌ای با اختلاف فشار پایش می‌شود: افزایش آن یعنی کیسه‌ها گرفته‌اند و کاهش ناگهانی یعنی کیسه پاره شده است. هر دو حالت باید آلارم داشته باشند. روش انتخاب گیج، سوئیچ یا ترانسمیتر در پایش گرفتگی فیلتر با اختلاف فشار آمده است.

۷) ایمنی

در آسیاب زغال و مسیرهای انتقال آن، غبار قابل انفجار وجود دارد و تجهیزات باید برای ناحیهٔ گرد و غبار گواهی داشته باشند؛ توضیح ساده در تجهیزات ضدانفجار. پایش CO در همین مسیر، شاخص اصلی خطر خودسوزی است.

جدول خلاصه

برای انتخاب تجهیزات متناسب با شرایط غبار و دمای خط خود، مشخصات را برای کارشناسان فن کنترل بفرستید؛ فهرست اطلاعات لازم در چک‌لیست استعلام و خرید آمده است. ملاحظات مشابه در صنایع معدنی را هم در این مقاله نوشته‌ایم.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

وقتی کسی می‌گوید «آنالایزر اکسیژن می‌خواهم»، اولین سؤال ما همیشه یکی است: اکسیژن حل‌شده در آب یا اکسیژن موجود در گاز داغ دودکش؟ این دو، با اینکه هر دو «اکسیژن» می‌سنجند، از نظر فناوری، قیمت و نصب هیچ شباهتی به هم ندارند و جای یکدیگر را نمی‌گیرند.

اکسیژن محلول (DO): حیات در آب

در تصفیهٔ فاضلاب، حوض هوادهی قلب فرایند بیولوژیکی است: باکتری‌ها برای تجزیهٔ آلودگی به اکسیژن نیاز دارند. اگر DO کم باشد فرایند می‌خوابد و اگر زیاد باشد، برق بلوئرها بیهوده هدر می‌رود — و هزینهٔ برق هوادهی معمولاً بزرگ‌ترین بخش هزینهٔ عملیاتی تصفیه‌خانه است. یک لوپ کنترل DO درست، مستقیماً پول برمی‌گرداند.

سنسورهای امروزی از دو نسل‌اند: قدیمی‌ها غشایی-الکتروشیمیایی (نیازمند تعویض دوره‌ای غشا و الکترولیت) و نسل جدید نوری (اپتیکال) که با تابش نور به یک لایهٔ فلورسنت کار می‌کنند، الکترولیت ندارند و نگهداری‌شان بسیار کمتر است. نمونه‌های موجود در فن کنترل: سنسور اکسیژن محلول نوری اندرس هاوزر Oxymax COS61D و آنالایزر اکسیژن محلول یوکوگاوا DO202G.

اکسیژن گاز دودکش: پول سوختی که می‌سوزانید

در بویلر، کوره و ریفرمر، درصد اکسیژن باقی‌مانده در گاز خروجی مستقیماً می‌گوید احتراق چقدر بهینه است. هوای اضافی زیاد یعنی گرم کردن هوای بی‌مصرف و فرستادنش به هوا (اتلاف سوخت)، و هوای اضافی کم یعنی سوخت نسوخته، دوده و مونوکسید کربن. نگه داشتن اکسیژن در باند بهینه (معمولاً چند درصد) می‌تواند چند درصد در مصرف سوخت صرفه‌جویی کند.

فناوری استاندارد اینجا سل زیرکونیاست: سرامیک زیرکونیوم در دمای حدود ۷۰۰ درجه بین اکسیژن گاز فرایند و هوای مرجع، ولتاژی تولید می‌کند که تابع نسبت این دو است. مزیت بزرگش نصب درجا (In-Situ) است — پروب مستقیم داخل دودکش می‌رود، پس تأخیر نمونه‌برداری و مشکل چگالش وجود ندارد. نمونهٔ موجود: آنالایزر اکسیژن یوکوگاوا OX400 با سنسور زیرکونیوم.

نکات نگهداری که فراموش می‌شوند

1. کالیبراسیون DO ساده است: نقطهٔ اشباع در هوا (۱۰۰٪) و در صورت نیاز نقطهٔ صفر با محلول سولفیت سدیم. سنسور نوری معمولاً فقط یک نقطه لازم دارد.
2. DO به‌شدت تابع دما و فشار جو است؛ جبران خودکار دما باید فعال باشد وگرنه عدد در تابستان و زمستان قابل مقایسه نیست.
3. پروب زیرکونیا فیلتر می‌خواهد: در دودکش‌های پرغبار، فیلتر سرامیکی نوک پروب را مرتب چک کنید؛ گرفتگی، پاسخ را کند و عدد را غیرواقعی می‌کند.
4. هوای مرجع تمیز: اگر هوای مرجع پروب زیرکونیا آلوده یا مرطوب باشد، کل مبنای اندازه‌گیری جابه‌جا می‌شود.

اکسیژن، کنار بقیهٔ پارامترها

در اکثر تصفیه‌خانه‌ها این سه پارامتر با هم پایش می‌شوند: pH، هدایت الکتریکی و اکسیژن محلول. آنالایزرهای دوکاناله مثل روزمونت 1056 اجازه می‌دهند دو تا از این‌ها را با یک دستگاه بخوانید و هزینهٔ تابلو و کابل‌کشی را کم کنید.

برای انتخاب درست، بگویید اکسیژن را در چه سیالی و در چه دمایی می‌خواهید اندازه بگیرید: 021-88850346 و 021-88658508.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

بعد از pH، پرکاربردترین پارامتر آنالیز آب در صنعت هدایت الکتریکی (EC) است: در خروجی RO و آب دمین کیفیت را گزارش می‌کند، در بویلر زمان بلودان را تعیین می‌کند و در CIP مرز بین محصول و محلول شست‌وشو را نشان می‌دهد — سریع، پیوسته و بدون معرف شیمیایی.

هدایت الکتریکی چه چیزی را می‌گوید؟

آب خالص عایق است؛ هرچه یون بیشتری در آن حل شود، جریان الکتریکی را بهتر عبور می‌دهد. EC دقیقاً همین را می‌سنجد — بر حسب µS/cm یا mS/cm — و به همین دلیل شاخص مستقیمی از میزان املاح محلول (TDS) است. برای درک مقیاس: آب فوق‌خالص حدود ۰٫۰۵۵ µS/cm، آب شرب حدود چند صد µS/cm و آب دریا در حدود ۵۰ mS/cm است — یعنی گستره‌ای حدود یک میلیون برابر!

دو خانوادهٔ سنسور

• تماسی (Contacting): دو یا چهار الکترود در تماس با سیال؛ انتخاب اول برای آب‌های تمیز و هدایت‌های کم تا متوسط. «ثابت سل» (Cell Constant) باید متناسب با رنج انتخاب شود: K=0.01 برای آب فوق‌خالص تا K=1 برای آب‌های معمولی. نمونهٔ موجود ما: سنسور هدایت روزمونت 400-12.
• القایی (توروئیدال): دو سیم‌پیچ حلقه‌ای بدون تماس الکتریکی با سیال کار می‌کنند؛ چون الکترودی در تماس نیست، رسوب‌گرفتگی و خوردگی عملاً حذف می‌شود — انتخاب درست برای سیالات کثیف، دوغابی و شیمیایی غلیظ با هدایت بالا.

دما؛ دشمن شمارهٔ یک دقت

هدایت محلول‌های آبی تقریباً ۲ درصد به‌ازای هر درجهٔ سانتی‌گراد تغییر می‌کند — یعنی ۱۰ درجه اختلاف دما، ۲۰ درصد خطا! به همین دلیل هر لوپ EC باید جبران دمای خودکار داشته باشد و همهٔ قرائت‌ها به مرجع ۲۵ درجه تصحیح شوند. موقع کالیبراسیون هم از محلول استاندارد (معمولاً KCl) با دمای کنترل‌شده استفاده کنید.

ترانسمیتر و آنالایزر

برای خواندن سنسور و ارسال 4-20mA/HART: ترانسمیتر روزمونت 5081 با بدنهٔ ضدانفجار برای مناطق خطرناک، و آنالایزر دوکانالهٔ روزمونت 1056 که هم‌زمان دو سنسور را می‌خواند — مثلاً EC و pH با یک دستگاه؛ اگر لوپ pH هم دارید، راهنمای کامل اندازه‌گیری pH صنعتی را ببینید.

چهار کاربرد پرتکرار

1. پایش RO و آب دمین: بالا رفتن EC خروجی یعنی نفوذ غشا یا اشباع رزین — قبل از آسیب به بویلر و فرایند.
2. بلودان بویلر: کنترل EC آب بویلر، بین اتلاف انرژی و رسوب‌گذاری تعادل برقرار می‌کند.
3. CIP صنایع غذایی و دارویی: تغییر ناگهانی EC، مرز بین محصول، آب و محلول شوینده را مشخص می‌کند و مصرف آب و مواد را کم می‌کند.
4. تشخیص نشتی مبدل‌های حرارتی: ورود آب فرایند به مدار خنک‌کننده، خودش را با جهش EC لو می‌دهد.

برای انتخاب سنسور و آنالایزر مناسب، رنج هدایت، نوع سیال، دما و اینکه منطقه ضدانفجار هست یا نه را برای ما بفرستید: 021-88850346 و 021-88658508.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

در تصفیهٔ آب، صنایع شیمیایی و غذایی، pH یکی از پرتکرارترین اندازه‌گیری‌هاست — و در عین حال پرمشکل‌ترین. دلیلش ساده است: برخلاف فشار و دما، اینجا سنسور یک قطعهٔ مصرفی است که با فرایند در تماس شیمیایی مستقیم است، پیر می‌شود و باید مرتب کالیبره و در نهایت تعویض شود. اگر این را از روز اول بدانید، نیمی از مشکلات لوپ pH حل شده است.

الکترود pH چطور کار می‌کند

قلب سنسور، یک حباب شیشه‌ای مخصوص است که بین دو طرفش، ولتاژی متناسب با pH ایجاد می‌شود — در ۲۵ درجه حدود ۵۹ میلی‌ولت به‌ازای هر واحد pH. الکترود ترکیبی امروزی، الکترود اندازه‌گیری و مرجع را در یک بدنه دارد و خروجی آن به ترانسمیتر یا آنالایزر می‌رود. چون شیب پاسخ با دما تغییر می‌کند، جبران دمای خودکار (سنسور دمای داخلی) عملاً ضروری است.

چرا الکترودهای دیجیتال Memosens ارزش خرید دارند

در الکترودهای آنالوگ قدیمی، سیگنال میلی‌ولتیِ ضعیف از کانکتور و کابل عبور می‌کند و رطوبت یا خوردگی کانکتور مستقیم روی عدد می‌نشیند. در نسل Memosens اندرس هاوزر، سیگنال همان داخل سنسور دیجیتال می‌شود و بدون تماس الکتریکی (القایی) به کابل منتقل می‌شود؛ نتیجه: حساسیت به رطوبت عملاً حذف می‌شود و مهم‌تر از آن، الکترود را می‌توان در آزمایشگاه کالیبره کرد و در سایت فقط جا زد. گزینه‌های موجود در فن کنترل:

• الکترود pH اندرس هاوزر Memosens CPS11D — پرفروش‌ترین انتخاب برای کاربردهای عمومی و تصفیه‌خانه.
• سنسور pH اندرس هاوزر Memosens CPS11E — نسل جدیدتر، با تاییدیه‌های ATEX و IECEx برای مناطق مستعد انفجار؛ همان سنسوری که در مقالهٔ اندازه‌گیری pH در تولید بیودیزل معرفی کردیم.
• الکترود ORP اندرس هاوزر Memosens CPS12D — برای پایش پتانسیل اکسایش-کاهش (گندزدایی، حذف کروم و سیانید).
• الکترود ترکیبی pH/ORP اندرس هاوزر Memosens CPS16E — دو پارامتر با یک سنسور.

ترانسمیتر و آنالایزر

برای خواندن سنسور و ارسال 4-20mA/HART به اتاق کنترل: آنالایزر دوکاناله روزمونت 1056 که هم‌زمان دو سنسور (مثلاً pH و هدایت) را می‌خواند، و برای مناطق ضدانفجار ترانسمیتر روزمونت 5081. اگر هدایت الکتریکی هم اندازه می‌گیرید، سنسور هدایت روزمونت 400-12 مکمل همین مجموعه است.

کالیبراسیون: دو نقطه، دو بافر

1. الکترود را با آب دیونیزه بشویید (خشک نکنید — فقط تکان دهید).
2. نقطهٔ اول در بافر 7.00 (تعیین آفست) و نقطهٔ دوم در بافر 4.01 یا 10.01 (تعیین شیب)، هرکدام تا پایدار شدن قرائت.
3. به عدد شیب دقت کنید: الکترود سالم شیبی نزدیک به مقدار ایده‌آل دارد؛ افت پیوستهٔ شیب و کند شدن پاسخ، علامت پیری الکترود است و یعنی وقت برنامه‌ریزی برای تعویض.

سه قانون نگهداری که عمر الکترود را زیاد می‌کند

• هرگز نگذارید حباب شیشه‌ای خشک شود. ذخیره‌سازی همیشه با درپوش محتوی محلول KCl؛ الکترودی که خشک شده، حتی اگر برگردد، دیگر همان دقت را ندارد.
• دما و مواد مزاحم عمر را کوتاه می‌کنند: دمای بالا، اسید و قلیای غلیظ و سیال حاوی سولفید، پیری را چند برابر سریع می‌کنند؛ در این شرایط الکترود مخصوص همان کاربرد را انتخاب کنید نه ارزان‌ترین مدل.
• تمیزکاری متناسب با رسوب: رسوب معدنی با اسید رقیق، چربی با محلول شویندهٔ ملایم — و هیچ‌وقت با برس یا جسم سخت به حباب شیشه‌ای دست نزنید.

اگر نوع فرایند، دما و رنج pH کاری‌تان را برای ما بفرستید، الکترود و آنالایزر مناسب را با موجودی واقعی اعلام می‌کنیم: 021-88850346 و 021-88658508.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

بویلر و نیروگاه، هم پرمصرف‌ترین و هم حساس‌ترین بخش بسیاری از کارخانه‌ها هستند. اینجا اندازه‌گیری فقط برای دانستن نیست؛ سه هدف مشخص دارد: ایمنی (نبود آب در درام یعنی فاجعه)، راندمان (هر درصد هوای اضافی، سوخت است) و عمر تجهیزات (شیمی آب، لوله‌ها را نگه می‌دارد یا نابود می‌کند).

۱) سطح درام و کنترل سه‌المانی

سطح آب درام باید در محدودهٔ باریکی بماند: پایین رفتن یعنی خشک شدن و آسیب به لوله‌ها، بالا رفتن یعنی ورود آب به بخار و آسیب به توربین. اما اندازه‌گیری سطح در درام یک پیچیدگی معروف دارد: پدیدهٔ انبساط و انقباض کاذب. وقتی بار ناگهان زیاد می‌شود و فشار می‌افتد، حباب‌های بخار بزرگ می‌شوند و سطح بالا می‌رود، در حالی که آب واقعی در حال کم شدن است. یک کنترل ساده در این لحظه دقیقاً اشتباه تصمیم می‌گیرد و آب تغذیه را کم می‌کند.

راه‌حل استاندارد، کنترل سه‌المانی است: سطح درام، دبی بخار خروجی و دبی آب تغذیه با هم دیده می‌شوند تا کنترل بر اساس تراز جرمی واقعی عمل کند. اجزای لازم:

• ترانسمیتر سطح درام با روش اختلاف فشار و ساق تر؛ محاسبهٔ رنج و ملاحظات آن در این مقاله آمده است. برای نمایش محلی مستقل هم نشانگر سطح مغناطیسی بای‌پس استفاده می‌شود که به برق نیاز ندارد.
• فلومتر بخار با جبران‌سازی فشار و دما؛ جزئیات در اندازه‌گیری خط بخار و فلومتر ورتکس. نمونه فلومتر ورتکس کوبولد DVH.
• فلومتر آب تغذیه (معمولاً اوریفیس یا مغناطیسی) و شیر کنترل آب تغذیه؛ سایزینگ شیر را در مقالهٔ شیر کنترل و Cv ببینید.
• سوئیچ حد پایین سطح به‌عنوان یک حلقهٔ حفاظتی مستقل از سیستم کنترل؛ به مقالهٔ لول سوئیچ مراجعه کنید.

۲) شیمی آب: خاموش‌ترین عامل خرابی

سه اندازه‌گیری، عمر لوله‌های بویلر را تعیین می‌کنند:

• هدایت الکتریکی: مبنای کنترل بلودان. اگر بلودان کم باشد، املاح تغلیظ می‌شوند و رسوب می‌بندند؛ اگر زیاد باشد، انرژی هدر می‌رود. سنسورهایی مانند سنسور هدایت الکتریکی روزمونت 400-12 برای این کار استفاده می‌شوند؛ مبانی در مقالهٔ EC.
• اکسیژن محلول: عامل اصلی خوردگی حفره‌ای در اکونومایزر و لوله‌ها. پس از هوازدا باید در حد بسیار پایین بماند؛ آنالایزرهایی مانند یوکوگاوا DO202G این کار را انجام می‌دهند. به اندازه‌گیری اکسیژن مراجعه کنید.
• pH: پنجرهٔ کاری باریک است؛ پایین‌تر یعنی خوردگی اسیدی و بالاتر یعنی رسوب. الکترود و ترانسمیتر مناسب را در مقالهٔ pH صنعتی معرفی کرده‌ایم.

برنامهٔ کامل کنترل رسوب و خوردگی در سیستم‌های آب را در این مقاله آورده‌ایم.

۳) احتراق و دودکش: جایی که سوخت صرفه‌جویی می‌شود

هوای اضافی زیاد یعنی گرم کردن هوای بی‌فایده و فرستادن آن به دودکش؛ هوای کم یعنی احتراق ناقص، دوده و مونوکسید کربن. تنظیم درست نسبت هوا به سوخت با آنالایزر اکسیژن دودکش انجام می‌شود که معمولاً از سنسور زیرکونیا در دمای بالا استفاده می‌کند؛ نمونه آنالایزر اکسیژن یوکوگاوا OX400. اندازه‌گیری دمای دودکش هم شاخص خوبی برای رسوب‌گرفتگی سطوح انتقال حرارت است: بالا رفتن تدریجی دمای دود یعنی راندمان در حال افت است. برای دماهای بالا، انتخاب سنسور و غلاف را در مقالهٔ اندازه‌گیری دمای بالا ببینید.

۴) سوخت و مشعل

دبی گاز یا مازوت مصرفی باید اندازه‌گیری شود تا بتوان مصرف ویژه (سوخت به ازای تن بخار) را محاسبه کرد. برای گاز، ملاحظات جبران‌سازی فشار و دما را در مقالهٔ اندازه‌گیری دبی گاز آورده‌ایم. مدار ایمنی مشعل نیازمند پرشر سوئیچ با ریست دستی است تا پس از رفع خطا، سیستم خودبه‌خود راه نیفتد.

۵) توربین و تجهیزات دوار

در نیروگاه، پایش دور برای حفاظت اورسپید و کنترل حیاتی است؛ گزینه‌ها را در مقالهٔ اندازه‌گیری دور موتور مقایسه کرده‌ایم. دمای یاتاقان‌ها معمولاً با RTD و ترانسمیتر چندکاناله پایش می‌شود؛ به مقالهٔ ترانسمیتر دما مراجعه کنید.

جدول خلاصه

برای انتخاب تجهیزات هر بخش و تدوین برنامهٔ کالیبراسیون آن‌ها (نگهداری پیشگیرانه)، مشخصات بویلر و شرایط کاری خود را برای کارشناسان فن کنترل بفرستید.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.