در میان روشهای اندازهگیری جریان، یک خانواده هست که نه پره میچرخاند و نه فشار میشکند: روش حرارتی. اصلش را همه با تجربهٔ روزمره میشناسند — دستِ خیس در باد، سریعتر سرد میشود. هرچه جریان بیشتر باشد، حرارت بیشتری از یک جسم گرم برده میشود، و دقیقاً از همین رابطه برای سنجش جریان استفاده میشود.
اصل کار در دو خط
دو سنسور دما در مسیر جریان قرار میگیرند: یکی آزادانه دمای سیال را میخواند (مرجع) و دیگری با یک المان کوچک گرم نگه داشته میشود. هرچه جریان بیشتر باشد، حرارت بیشتری از سنسور گرم برده میشود و اختلاف دمای این دو کمتر میشود. مدار الکترونیکی از روی همین اختلاف — یا از روی توان لازم برای ثابت نگه داشتن آن — جریان را محاسبه میکند.
مزیت بزرگ: خروجی مستقیماً جرمی است
انتقال حرارت به تعداد مولکولهایی که از کنار سنسور میگذرند وابسته است، نه به حجمشان. نتیجه: فلومتر حرارتی مستقیماً دبی جرمی (کیلوگرم بر ساعت یا نرمال متر مکعب) میدهد، بدون آنکه لازم باشد فشار و دما را جداگانه بخوانید و تصحیح کنید. برای گازها — که حجمشان با کوچکترین تغییر فشار جابهجا میشود — این یک مزیت تعیینکننده است.
کاربردهای کلاسیک: اندازهگیری هوای فشرده و پایش نشتی شبکهٔ هوا (که یکی از بزرگترین منابع اتلاف انرژی در کارخانههاست)، گاز سوخت مشعل، هوای احتراق و گازهای فرایندی. نمونهٔ موجود: فلومتر جرمی حرارتی اندرس هاوزر ATT12. برای سنجش سرعت هوا در کانال و اتاق تمیز هم سنسور سرعت هوا کوبولد KAH ساخته شده است.
فلوسوئیچ کالریمتری: پاسخ فقط بله یا خیر
گاهی اصلاً عدد نمیخواهید؛ فقط باید مطمئن شوید جریان برقرار است. همان اصل حرارتی، در سادهترین شکلش، یک سوئیچ مطمئن میسازد: سوئیچ و نشانگر کالریمتری کوبولد KAL-L. چون قطعهٔ متحرکی ندارد، برخلاف فلوسوئیچهای پدلی چیزی برای شکستن یا گیر کردن وجود ندارد.
کاربرد اصلیاش حفاظت است: قطع پمپ هنگام خشککاری، توقف دستگاه جوش یا لیزر وقتی آب خنککاری قطع میشود، و اینترلاک مدارهای روغنکاری. در همین خانواده، فلومتر انرژی حرارتی کوبولد KEC با ترکیب دبی و اختلاف دمای رفت و برگشت، مستقیماً انرژی حرارتی مصرفشده را حساب میکند — ابزار پایهٔ مدیریت انرژی در چیلر و موتورخانه.
محدودیتهایی که باید بدانید
- کالیبراسیون وابسته به نوع گاز است: ظرفیت حرارتی هوا با متان و نیتروژن فرق دارد؛ دستگاه کالیبرهشده برای هوا را نمیتوان بدون تصحیح روی گاز دیگری گذاشت.
- رطوبت و قطرات مایع در گاز، حرارت زیادی میبرند و عدد را بهشدت بالا نشان میدهند — گاز باید خشک باشد.
- رسوب روی سنسور مثل یک عایق عمل میکند و بهمرور خطای منفی میسازد.
- پاسخ در تغییرات خیلی سریع کندتر از ورتکس و کوریولیس است، چون انتقال حرارت زمان میبرد.
اگر دقت جرمی بالا برای مایعات میخواهید سراغ کوریولیس بروید و برای بخار ورتکس. مرور کل خانوادهٔ فلومترها در راهنمای انتخاب فلومتر کوبولد آمده است.
برای انتخاب، نوع گاز یا مایع، رنج دبی و قطر لوله را بفرستید: 021-88850346 و 021-88658508.
