آخرین مطالب بلاگ

دسته بندی مطالب

ATEX چیست؟ راهنمای گواهی ضدانفجار و خواندن پلاک Ex
تازه ها

ATEX چیست؟ راهنمای گواهی ضدانفجار و خواندن پلاک Ex

توسط فن کنترل در 24 مهر 1405

ATEX نام رایج چارچوب اروپایی مرتبط با تجهیزات و محیط‌های دارای اتمسفر بالقوه انفجاری است. در خرید ابزار دقیق، عبارت «دارای ATEX» زمانی معنا پیدا می‌کند که کد کامل تجهیز، پلاک Ex، مدارک انطباق و شرایط نصب با نیاز پروژه تطبیق داشته باشند. صرف دیدن لوگوی Ex در کاتالوگ یک خانواده محصول، برای تأیید دستگاهی که تحویل می‌گیرید کافی نیست.

این راهنما توضیح می‌دهد گواهی ATEX را چگونه بررسی کنید، کدهای Zone و Ex چه می‌گویند و برای انتخاب ترانسمیتر فشار، سنسور دما یا فلومتر ضدانفجار چه اطلاعاتی لازم است. برای آشنایی مقدماتی با روش‌های حفاظت نیز می‌توانید مقاله تجهیزات ضدانفجار و تفاوت Ex d و Ex i را بخوانید.

ATEX چیست و چه تجهیزاتی را پوشش می‌دهد؟

دستورالعمل 2014/34/EU به تجهیزات و سامانه‌های حفاظتی مورد استفاده در اتمسفرهای بالقوه انفجاری می‌پردازد. موضوع فقط تجهیزات برقی نیست؛ بعضی تجهیزات غیرالکتریکی دارای منبع اشتعال بالقوه نیز در دامنه آن قرار می‌گیرند. دستورالعمل 1999/92/EC موضوع جداگانه‌ای دارد و به حفاظت از کارکنان در محیط کار مرتبط است. بنابراین انطباق محصول و ایمنی محل کار، دو بخش مرتبط اما متفاوت‌اند. توضیح دامنه و مدارک در صفحه رسمی ATEX کمیسیون اروپا آمده است.

در یک پالایشگاه، انبار حلال یا کارخانه دارای گردوغبار قابل اشتعال، دستگاه باید متناسب با خطر همان محل انتخاب شود. واژه عمومی «ضدانفجار» به معنی مصونیت مطلق از حادثه یا امکان استفاده در هر محیطی نیست. تعیین ناحیه خطر و انتخاب نهایی باید بر اساس ارزیابی مهندسی و الزامات پروژه انجام شود.

تفاوت ATEX با IECEx، درجه IP و SIL

ATEX چارچوب مقرراتی اتحادیه اروپاست؛ IECEx یک نظام بین‌المللی ارزیابی انطباق با استانداردهای مرتبط IEC است. یک دستگاه ممکن است هر دو تأییدیه را داشته باشد، اما یکی به‌خودی‌خود جای دیگری را نمی‌گیرد. پذیرش برای کشور مقصد و پروژه باید جداگانه بررسی شود. شماره IECEx و وضعیت گواهی از مسیر مرجع رسمی IECEx و سامانه گواهی‌های آنلاین IECEx قابل پیگیری است.

درجه IP درباره حفاظت محفظه در برابر دسترسی، اجسام جامد و آب است؛ برای مثال، IP67 به‌تنهایی اثبات نمی‌کند دستگاه برای اتمسفر انفجاری مناسب است. SIL نیز به ایمنی عملکردی مربوط می‌شود و معادل تأییدیه ضدانفجار نیست. در مستندات Promass F 300 اندرس هاوزر، تأییدیه محیط خطرناک، ایمنی عملکردی و تأییدیه اندازه‌شناسی به صورت موضوعات مجزا معرفی شده‌اند.

جدول زون‌های ATEX برای گاز و گردوغبار

زون‌بندی به احتمال و مدت حضور اتمسفر انفجاری مربوط است. گاز، بخار و مه قابل اشتعال با Zone 0، 1 و 2 و گردوغبار با Zone 20، 21 و 22 بررسی می‌شوند. این شماره‌ها رتبه شدت پیامد انفجار نیستند. تعریف نواحی در پرسش‌های فنی ویکا و رابطه زون با سطح حفاظت در راهنمای انتخاب تجهیزات IECEx توضیح داده شده است.

اتمسفرزونحضور اتمسفر انفجاریرده متعارف ATEX گروه IIEPL متناسب یا بالاتر
گاز، بخار و مه0پیوسته، مکرر یا طولانی1GGa
گاز، بخار و مه1گاه‌به‌گاه در کار عادی2G یا 1GGb یا Ga
گاز، بخار و مه2در کار عادی بعید؛ در صورت وقوع کوتاه3G، 2G یا 1GGc، Gb یا Ga
گردوغبار20پیوسته، مکرر یا طولانی1DDa
گردوغبار21گاه‌به‌گاه در کار عادی2D یا 1DDb یا Da
گردوغبار22در کار عادی بعید؛ در صورت وقوع کوتاه3D، 2D یا 1DDc، Db یا Da

این جدول نقطه شروع انتخاب است. مناسب بودن EPL به‌تنهایی کافی نیست؛ گروه ماده، دما، روش حفاظت، محل قرارگیری اجزای دستگاه و محدودیت‌های گواهی نیز باید منطبق باشند. تأییدیه گازی، مجوز خودکار استفاده در محیط گردوغبار نیست.

خواندن پلاک Ex با یک مثال ساده

کد زیر مثال آموزشی است و پلاک هیچ محصول مشخصی را تأیید نمی‌کند:

II 2G Ex db IIC T4 Gb

  • II: گروه تجهیزات برای کاربردهای غیرمعدنی در چارچوب ATEX.
  • 2G: رده ۲ برای اتمسفر گازی؛ حرف D برای گردوغبار به کار می‌رود.
  • Ex db: روش حفاظت با محفظه مقاوم در برابر انفجار و سطح حفاظت b.
  • IIC: گروه گازی؛ باید با ماده خطرناک پروژه سازگار باشد.
  • T4: حداکثر دمای سطح تجهیز در شرایط مجاز، ۱۳۵ درجه سانتی‌گراد.
  • Gb: سطح حفاظت تجهیز برای اتمسفر گازی.

گروه‌های گازی IIA، IIB و IIC را با گروه‌های گردوغبار IIIA، IIIB و IIIC اشتباه نگیرید. محدوده دمای محیط، شماره گواهی و هشدارهای پلاک نیز بخشی از بررسی‌اند. نمونه تفسیر علائم و شرایط ویژه در راهنمای رسمی ATEX ویکا آمده است.

کلاس دمایی T1 تا T6 یعنی چه؟

برای اتمسفر گازی، حدود کلاس دمایی عبارت‌اند از: T1: ۴۵۰، T2: ۳۰۰، T3: ۲۰۰، T4: ۱۳۵، T5: ۱۰۰ و T6: ۸۵ درجه سانتی‌گراد. این اعداد حداکثر دمای سطح در شرایط تعیین‌شده‌اند؛ دمای مجاز سیال یا محیط را مستقیماً نشان نمی‌دهند. برای گردوغبار، دمای سطح معمولاً با مقدار صریح درج می‌شود و ارزیابی لایه و ابر گردوغبار نیز اهمیت دارد. جدول پایه در راهنمای فنی Pepperl+Fuchs قابل مشاهده است.

تفاوت Ex ia و Ex db در انتخاب ابزار دقیق

در ایمنی ذاتی Ex i، انرژی الکتریکی و حرارتی مدار به گونه‌ای محدود می‌شود که در شرایط تعریف‌شده منبع اشتعال مؤثر نباشد. برای یک ترانسمیتر Ex ia، بررسی فقط خود سنسور نیست؛ بریر یا ایزولاتور مرتبط، کابل و پارامترهای کل حلقه باید طبق مدارک سازنده ارزیابی و مستند شوند. ویکا این موضوع را در راهنمای اثبات ایمنی ذاتی سنسور فشار توضیح می‌دهد.

در Ex db، محفظه و مسیرهای شعله برای تحمل انفجار داخلی و جلوگیری از انتقال اشتعال به محیط پیرامون طراحی می‌شوند. پس مفهوم آن این نیست که وقوع انفجار داخلی ناممکن است. تغییر محفظه، ورودی کابل یا اجزای مؤثر بر حفاظت باید مطابق مدارک تأییدشده باشد. مبنای این تفاوت در توضیح سازنده درباره محفظه ضدانفجار آمده است.

نمونه تجهیزات مرتبط در سایت فن کنترل

لینک‌های زیر برای بررسی خانواده محصول و مشخصات اولیه‌اند. تأییدیه نسخه واقعی باید از روی کد سفارش و پلاک همان دستگاه احراز شود؛ مشخصات عمومی خانواده را به همه نسخه‌ها تعمیم ندهید.

ترانسمیتر فشار WIKA IS-3

ترانسمیتر فشار ویکا IS-3 نمونه‌ای مرتبط برای بررسی اندازه‌گیری فشار در محیط خطرناک است. صفحه رسمی WIKA IS-3 تأییدیه‌هایی از جمله ATEX و IECEx را معرفی می‌کند. در انتخاب نسخه ایمنی ذاتی، مدار تغذیه مرتبط و شرایط دمایی باید با مدارک همان کد سازگار باشند.

سنسور دمای WIKA TR34

سنسور دما و ترانسمیتر ویکا TR34 برای بررسی یک تجهیز جمع‌وجور دما مناسب است. سازنده برای TR34 نسخه Ex i و خروجی مستقیم سنسور یا ترانسمیتر را شرح می‌دهد. نوع خروجی، طول حسگر، اتصال فرایندی و شرایط دمایی در کد انتخابی اهمیت دارند.

فلومتر Endress+Hauser Promass F 300

برای اندازه‌گیری دبی جرمی، فلومتر کوریولیس Promass F 300 اندرس هاوزر را بررسی کنید. برای نمونه سایز مشخص نیز صفحه Promass F 300 سایز DN100 در سایت موجود است. وجود گزینه ATEX در خانواده محصول به معنی یکسان بودن تأییدیه تمام خروجی‌ها، تغذیه‌ها و ترکیب‌های حسگر و ترانسمیتر نیست.

فلومتر KROHNE OPTIMASS 6400

فلومتر جرمی کرونه OPTIMASS 6400 نیز خانواده‌ای با گزینه‌های محیط خطرناک است. اطلاعات رسمی کرونه به تأییدیه‌های ATEX و IECEx اشاره دارد. مدارک سنسور و مبدل و آرایش یکپارچه یا جدا باید با دستگاه واقعی تطبیق داده شوند.

برای استعلام تجهیز ATEX چه اطلاعاتی بفرستیم؟

به جای درخواست کلی «یک ترانسمیتر ضدانفجار»، مشخصات کاربرد را آماده کنید. این کار بررسی فنی پیشنهادها را روشن‌تر می‌کند:

  1. ناحیه و ماده: زون تأییدشده، گاز یا گردوغبار و گروه مورد نیاز.
  2. شرایط کار: دمای محیط و سیال، فشار، رنج اندازه‌گیری و جنس بخش در تماس با سیال.
  3. ساختار دستگاه: خروجی، تغذیه، اتصال فرایندی و روش حفاظت درخواستی.
  4. مدارک: کد کامل سفارش، تصویر خوانای پلاک، گواهی مرتبط، اظهارنامه انطباق و دستورالعمل Ex همان نسخه.
  5. الزامات پروژه: مرجع پذیرش، کشور مقصد و محدودیت‌های نصب و نگهداری.

اگر شماره گواهی به X ختم می‌شود، شرایط ویژه استفاده را بخوانید. حرف U به گواهی جزء Ex اشاره می‌کند؛ چنین جزئی را نباید بدون ارزیابی در مجموعه تأییدشده، یک تجهیز مستقل آماده نصب فرض کرد. تفاوت این دو در توضیح رسمی Cortem درباره پسوند گواهی تشریح شده است.

پرسش‌های متداول درباره ATEX

آیا IP68 یعنی دستگاه ضدانفجار است؟

خیر. IP و حفاظت Ex دو موضوع متفاوت‌اند. برای کاربرد در ناحیه خطرناک، مارکینگ و مدارک Ex متناسب با محل نیز لازم است.

آیا هر تجهیز ATEX حتماً گواهی شخص ثالث دارد؟

خیر؛ مسیر ارزیابی انطباق به رده و نوع تجهیز وابسته است. برای بعضی تجهیزات رده پایین‌تر، اظهارنامه سازنده در مسیر مقرر به کار می‌رود. مدرک لازم را بر اساس طبقه‌بندی واقعی درخواست کنید، نه صرفاً یک فایل با عنوان گواهی.

آیا پلاک 2G برای Zone 0 کافی است؟

به‌تنهایی خیر. برای کاربرد گازی Zone 0، سطح حفاظت Ga و شرایط متناظر لازم است. در دستگاه‌هایی با بخش‌های واقع در زون‌های متفاوت، باید کل مارکینگ و گواهی بررسی شود.

آیا ATEX برای تحویل تجاری سیال کافی است؟

خیر. ضدانفجار بودن به خطر اشتعال مربوط است؛ پذیرش اندازه‌گیری برای معامله موضوع دیگری است. مقاله انتخاب فلومتر Custody Transfer از کرونه، میکروموشن و اندرس هاوزر این تفاوت را توضیح می‌دهد.

بررسی و استعلام تجهیزات ضدانفجار از فن کنترل

برای بررسی ترانسمیتر فشار IS-3، سنسور دمای TR34 یا فلومترهای مرتبط، مشخصات فرایند و مدارک مورد نیاز را از طریق تماس با فن کنترل ارسال کنید. در تعویض تجهیز موجود، تصویر پلاک و کد کامل سفارش، مبنای مناسب‌تری از نام تجاری کوتاه است.

این مقاله راهنمای شناخت و انتخاب اولیه است؛ جایگزین طبقه‌بندی ناحیه خطر یا طراحی و تأیید نصب توسط فرد دارای صلاحیت نیست. منابع رسمی در کنار بخش‌های مرتبط لینک شده‌اند. تصویر اصلی، تصویرسازی مفهومی است و پلاک یا تأییدیه یک محصول تجاری را نمایش نمی‌دهد.

ادامه مطلب
تجهیزات ضدانفجار: Zone، Ex d و Ex i را ساده توضیح می‌دهیم
تازه ها

تجهیزات ضدانفجار: Zone، Ex d و Ex i را ساده توضیح می‌دهیم

توسط فن کنترل در 31 مرداد 1405

در پالایشگاه، پتروشیمی، انبار سوخت و حتی سالن رنگ‌کاری، یک قاعدهٔ ساده حاکم است: هر تجهیز برقی می‌تواند منبع جرقه باشد و جرقه در حضور گاز قابل اشتعال یعنی فاجعه. تجهیز ضدانفجار برای همین ساخته شده — اما مفاهیمش اغلب اشتباه فهمیده می‌شود.

اول: منطقه‌بندی (Zone)

پیش از انتخاب هر تجهیزی، باید بدانید نقطهٔ نصب در کدام منطقه است. تقسیم‌بندی استاندارد بر اساس مدت زمان حضور مخلوط قابل انفجار است:

  • Zone 0: گاز به‌طور دائم یا برای مدت طولانی حضور دارد — مثل فضای داخلی مخزن سوخت. سخت‌گیرانه‌ترین منطقه.
  • Zone 1: حضور گاز در شرایط کار عادی محتمل است — اطراف شیرها، نقاط نمونه‌گیری و پمپ‌ها.
  • Zone 2: گاز فقط در شرایط غیرعادی و برای مدت کوتاه ظاهر می‌شود — بیشتر فضاهای باز واحد فرایندی.

برای گرد و غبار قابل اشتعال (آرد، شکر، پودر فلز) هم همین منطق با نام Zone 20، 21 و 22 به کار می‌رود.

دوم: روش حفاظت

دو روش، بیشترین کاربرد را در ابزار دقیق دارند و فلسفه‌شان کاملاً برعکس هم است:

Ex d (ضدانفجار / Flameproof): فرض را بر این می‌گذارد که ممکن است داخل محفظه انفجار رخ دهد، اما محفظه آن‌قدر مستحکم و درزهایش آن‌قدر دقیق ساخته شده که شعله به بیرون سرایت نمی‌کند. به همین دلیل این تجهیزات سنگین‌اند و هرگز نباید در محیط زنده بازشان کنید — حتی یک پیچ شل، حفاظت را باطل می‌کند. نمونه‌ها: شیر برقی ضدانفجار مکسیل YZ13AA1H1BS، آنالایزر روزمونت 5081 و ترانسمیتر دما ABB TH202-EX.

Ex i (ذاتاً ایمن / Intrinsically Safe): اصلاً اجازه نمی‌دهد جرقه‌ای با انرژی کافی ایجاد شود. جریان و ولتاژ مدار با یک بریر یا آیزولاتور در اتاق کنترل محدود می‌شود، طوری‌که حتی اتصال کوتاه هم انرژی لازم برای احتراق را ندارد. مزیت بزرگش: تجهیز سبک است و می‌توان در حین کار به آن دست زد و کالیبره‌اش کرد. تنها روشی است که معمولاً برای Zone 0 پذیرفته می‌شود.

خواندن پلاک: T4 و IIB یعنی چه؟

روی پلاک هر تجهیز Ex، دو کد حیاتی هست. گروه گاز (IIA برای پروپان، IIB برای اتیلن، IIC برای هیدروژن و استیلن) — هرچه به IIC نزدیک‌تر، سخت‌گیرانه‌تر. و کلاس دما (T1 تا T6) که بیشینهٔ دمای سطح تجهیز را می‌گوید؛ این عدد باید از دمای خودسوزی گاز موجود پایین‌تر باشد. تجهیز IIB را نمی‌توان در محیط هیدروژن (IIC) استفاده کرد، حتی اگر بقیهٔ مشخصاتش عالی باشد.

فقط ابزار دقیق نیست

هر چیزی که در منطقهٔ خطر برق دارد، باید گواهی داشته باشد — از چراغ روشنایی تا سیستم تهویه. حتی کولر گازی اسپلیت ضدانفجار برای خنک کردن اتاق‌های کنترل محلی در سایت‌های نفتی طراحی و ساخته می‌شود، چون یک کولر معمولی با کمپرسور و رلهٔ جرقه‌زنش، خودش یک منبع خطر است.

سه اشتباه پرهزینه

  1. گلند نامناسب: بهترین تجهیز Ex d با گلند معمولی، حفاظتش صفر می‌شود. گلند هم باید گواهی داشته باشد.
  2. باز کردن درپوش در محیط زنده برای «فقط یک نگاه» — رایج‌ترین تخلف ایمنی در سایت‌ها.
  3. وصل کردن ابزار کالیبراسیون معمولی به مدار Ex i که ایمنی ذاتی کل حلقه را باطل می‌کند.

برای انتخاب تجهیز مطابق با Zone و گروه گاز سایتتان با ما تماس بگیرید: 021-88850346 و 021-88658508.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

ادامه مطلب
شیر برقی (سلنوئید ولو) چیست؟ راهنمای انتخاب تا نمونهٔ ضدانفجار
تازه ها

شیر برقی (سلنوئید ولو) چیست؟ راهنمای انتخاب تا نمونهٔ ضدانفجار

توسط فن کنترل در 31 مرداد 1405

شیر برقی (سلنوئید ولو) مرز بین دنیای کنترل و دنیای سیال است: یک فرمان الکتریکی ساده، مسیر هوا، آب، گاز یا روغن را باز و بسته می‌کند. انتخابش هم ساده به نظر می‌رسد — تا وقتی که با سؤال‌های واقعی روبه‌رو شوید: چند راهه؟ NC یا NO؟ مستقیم یا پایلوتی؟ و در سایت‌های نفت و گاز: ضدانفجار هست یا نه؟

اصل کار در دو جمله

وقتی بوبین برق‌دار می‌شود، میدان مغناطیسی هستهٔ فلزی (پلانجر) را بالا می‌کشد و مسیر باز می‌شود؛ با قطع برق، فنر پلانجر را برمی‌گرداند. در نوع NC (بی‌برقی بسته) که رایج‌ترین است، قطع برق یعنی قطع جریان سیال — منطق ایمن برای اکثر کاربردها؛ نوع NO برعکس عمل می‌کند.

مستقیم یا پایلوتی؟

شیر مستقیم (Direct Acting) نیروی باز شدن را کاملاً از مغناطیس می‌گیرد و از فشار صفر کار می‌کند، اما در سایزهای کوچک. شیر پایلوتی از فشار خود خط برای باز کردن دیافراگم اصلی کمک می‌گیرد؛ سایزهای بزرگ‌تر را با بوبین کوچک ممکن می‌کند ولی به حداقل اختلاف فشار نیاز دارد — اشتباه رایج: نصب شیر پایلوتی روی خطی با فشار خیلی کم، که هرگز کامل باز نمی‌شود.

۲/۲، ۳/۲ یا ۵/۲ راهه؟

منطقهٔ انفجاری؟ بوبین معمولی ممنوع

در Zone 1 و 2 (پالایشگاه، پتروشیمی، رنگ‌کاری) بوبین باید گواهی ضدانفجار داشته باشد. مکسیل سری ICO3S با محفظهٔ Ex d دقیقاً برای همین ساخته شده و در خطوط قطع اضطراری (ESD) و کنترل ولوهای پنوماتیک سایت‌های نفتی استفاده می‌شود.

دو همراه همیشگی در مدار پنوماتیک

اگر شیر برقی، ولو را فقط باز و بسته می‌کند، پوزیشنر ولو زیمنس همان کاری را می‌کند که برای کنترل پیوسته لازم دارید: با سیگنال 4-20mA، ولو را دقیقاً در درصد باز شدن دلخواه نگه می‌دارد. و هر دوی این‌ها هوای تمیز و تنظیم‌شده می‌خواهند — کار فیلتر رگلاتور SMC مدل IW215-02 همین است: حذف ذرات و رطوبت و تثبیت فشار هوای ابزار دقیق.

چک‌لیست خرید

  1. سیال و جنس سیل: NBR برای هوا و روغن، EPDM برای آب داغ و بخار سبک، FKM (وایتون) برای حلال‌ها و دمای بالاتر.
  2. ولتاژ و نوع بوبین: 24VDC یا 220VAC؟ دیوتی دائم (ED 100%) اگر شیر мدت طولانی برق‌دار می‌ماند.
  3. سایز و رزوه: G یا NPT — این دو را قاطی نکنید؛ تفاوتشان را در درس‌های ابزاردقیقی — بخش ۱ نوشته‌ایم.
  4. فشار کاری و حداقل اختلاف فشار (برای پایلوتی).
  5. NC یا NO بر اساس وضعیت ایمن فرایند در قطع برق.

برای استعلام، نوع سیال، فشار، ولتاژ و سایز اتصال را بفرستید: 021-88850346 و 021-88658508.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

ادامه مطلب
ابزار دقیق در نفت، گاز و پتروشیمی: از سرچاه تا واحد فرایندی
تازه ها

ابزار دقیق در نفت، گاز و پتروشیمی: از سرچاه تا واحد فرایندی

توسط فن کنترل در 28 مرداد 1405

در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، انتخاب ابزار دقیق چند لایه سخت‌تر از صنایع دیگر است: سیال خورنده و سمی است، فشار و دما بالاست، بخش بزرگی از محوطه ناحیهٔ طبقه‌بندی‌شدهٔ انفجاری است و خطای اندازه‌گیری می‌تواند هم گران و هم خطرناک باشد. این مقاله یک نمای کلی از نیازهای هر بخش است.

۱) سرچاه و خطوط انتقال

پارامترهای اصلی فشار و دما هستند و در بسیاری از موارد دبی. نکات کلیدی:

۲) جداکننده‌ها: سطح فصل مشترک

در جداکنندهٔ سه‌فازی، چالش اصلی اندازه‌گیری فصل مشترک نفت و آب است. روش‌های متداول:

  • دیسپلیسر: بر پایهٔ نیروی شناوری؛ ساده و جاافتاده اما به تغییر چگالی حساس است. به مقالهٔ نشانگر بای‌پس و دیسپلیسر مراجعه کنید.
  • رادار هدایت‌شده: با پروب داخل محفظه، مستقل از چگالی و مناسب برای امولسیون.
  • اختلاف فشار: اقتصادی است اما با تغییر چگالی خطا می‌دهد؛ محاسبه و ملاحظات در این مقاله.

برای حفاظت در برابر سرریز و کارکرد خشک هم یک لول سوئیچ مستقل از حلقهٔ کنترل لازم است.

۳) واحد فرایندی: برج، مبدل و راکتور

اینجا کنترل حلقه‌بسته حاکم است: دما، فشار، سطح و دبی همگی به شیرهای کنترل فرمان می‌دهند. سایزینگ شیر و پیشگیری از کاویتاسیون را در مقالهٔ شیر کنترل و Cv و اهمیت پوزیشنر را در این مقاله توضیح داده‌ایم. برای بخار و سیستم‌های حرارتی، اندازه‌گیری خط بخار و ابزار دقیق بویلر مرجع کامل‌تری هستند.

۴) مخازن ذخیره و بارگیری

در مخازن بزرگ، رادار غیرتماسی استاندارد عملی است؛ دقت آن مستقیماً روی موجودی‌گیری و تراز جرمی اثر دارد. جزئیات نصب و خطاهای رایج در مقالهٔ رادار سطح‌سنج و مقایسهٔ روش‌ها در اندازه‌گیری سطح مخزن. برای بارگیری و انتقال حجم، فلومترهای جابه‌جایی مثبت و توربینی و کوریولیس استفاده می‌شوند.

۵) ایمنی و ناحیهٔ انفجاری

تقریباً هر تجهیزی در این صنعت باید گواهی انفجار داشته باشد. سه نکته:

  • کد کامل را مشخص کنید: ناحیه (Zone)، گروه گاز و کلاس دما. توضیح ساده در تجهیزات ضدانفجار: Zone، Ex d و Ex i.
  • روش حفاظت را انتخاب کنید: Ex d (ضدانفجار) یا Ex i (ایمنی ذاتی با بریر). این انتخاب روی سیم‌کشی و نگهداری اثر مستقیم دارد؛ ملاحظات حلقه در سیم‌کشی ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر.
  • حلقهٔ حفاظتی را از حلقهٔ کنترل جدا کنید. یک پرشر سوئیچ مستقل با ریست دستی، پشتوانهٔ مطمئنی برای سیستم کنترل است.

۶) خوردگی و انتخاب جنس

سولفید هیدروژن، کلرید و دی‌اکسید کربن، سه عامل اصلی خوردگی در این صنعت‌اند. انتخاب استیل ۳۱۶ در بسیاری از سرویس‌های ترش کافی نیست و باید سراغ آلیاژهای بالاتر رفت؛ معیارها در راهنمای انتخاب جنس. حذف H₂S از جریان‌های آبی و مخازن با اسکونجر انجام می‌شود؛ به این مقاله مراجعه کنید. برای هیدروژن و گازهای سبک هم ملاحظات ویژه‌ای وجود دارد که در مقالهٔ اندازه‌گیری هیدروژن آورده‌ایم.

۷) نگهداری و تحویل

در واحدهای فرایندی، دسترسی برای سرویس محدود و پرهزینه است؛ بنابراین برنامهٔ کالیبراسیون باید با توقف‌های برنامه‌ریزی‌شده هماهنگ شود. چارچوب آن را در نگهداری پیشگیرانه و روش صحه‌گذاری حلقه‌ها را در لوپ چک و راه‌اندازی آورده‌ایم.

جدول خلاصه

بخشپارامتر کلیدیگزینهٔ متداول
سرچاه و خط لولهفشار، دما، دبیترانسمیتر Ex + کوریولیس یا اوریفیس
جداکنندهسطح فصل مشترکدیسپلیسر یا رادار هدایت‌شده
برج و مبدلدما، فشار، سطححلقه کنترل با شیر و پوزیشنر
مخزن ذخیرهسطحرادار غیرتماسی
بارگیریحجم یا جرمکوریولیس یا جابه‌جایی مثبت
کل محوطهایمنیگواهی Ex و حلقه حفاظتی مستقل

برای انتخاب تجهیزات با کد Ex درست و جنس مناسب سرویس ترش، مشخصات فرایند و ناحیهٔ خود را برای کارشناسان فن کنترل بفرستید؛ فهرست اطلاعات لازم در چک‌لیست استعلام و خرید آمده است.

© تمامی حقوق این مقاله متعلق به فن کنترل است؛ بازنشر تنها با ذکر منبع و درج لینک مستقیم مجاز است.

ادامه مطلب
پشتیبان وب سایت فن کنترل
فن کنترل

سلام 👋

چه کمکی میتوانیم به شما بکنیم ؟

درخواست استعلام قیمت