در دنیای دیجیتال امروز، هنوز دو فلومتر مکانیکی جایگاه محکمی دارند: توربینی و دندهای (Oval Gear). دلیلش ساده است — قیمت مناسب، دقت خوب و نیاز نداشتن به تنظیمات پیچیده. اما هر کدام برای سیال خاصی ساخته شدهاند و انتخاب اشتباه، خیلی سریع خودش را با سایش و خطا نشان میدهد.
توربینی: شمارش دور پره
سیال به پرههای یک روتور برخورد میکند و آن را میچرخاند؛ سرعت چرخش با دبی متناسب است و یک سنسور مغناطیسی، عبور هر پره را بهصورت پالس میشمارد. خروجی فرکانسی، اتصال به کانتر و PLC را بسیار ساده میکند و دقت در شرایط مناسب خیلی خوب است.
اما یک نکتهٔ کلیدی: عملکرد توربینی به ویسکوزیته حساس است. با بالا رفتن ویسکوزیته، اصطکاک بیشتر میشود و منحنی کالیبراسیون تغییر میکند — به همین دلیل توربینی برای مایعات تمیز و کمویسکوز مثل آب، حلال و سوخت سبک عالی است. نمونهها: فلومتر توربینی کوبولد DOT و برای دبیهای خیلی کم PEL-L.
دندهای: پیمانه کردن حجم
دو چرخدندهٔ بیضی داخل محفظه با فشار سیال میچرخند و در هر دور، حجم مشخص و ثابتی از سیال را بین دنده و بدنه «پیمانه» و منتقل میکنند. پس شمارش دورها یعنی شمارش مستقیم حجم — به همین دلیل به این خانواده جابهجایی مثبت (Positive Displacement) میگویند.
مزیت بزرگ اینجاست: چون سیال بین دندهها حبس و منتقل میشود، ویسکوزیتهٔ بالا نهتنها مشکل نیست، بلکه با کاهش نشتی داخلی دقت را بهتر میکند. برای روغن، رزین، چسب، ملاس و سوخت سنگین، دندهای انتخاب اول است: فلومتر دندهای کوبولد DON-H. مقالهٔ اختصاصی این نوع را هم قبلاً در فلومتر چرخدندهای OVAL GEAR چیست؟ نوشتهایم.
مقایسهٔ سریع
- سیال کمویسکوز و تمیز: توربینی — ارزانتر و پاسخ سریعتر.
- سیال ویسکوز: دندهای — بدون افت دقت.
- نیاز به لولهٔ مستقیم: توربینی نیاز دارد (حدود ۱۰ برابر قطر قبل)، دندهای تقریباً بینیاز است.
- افت فشار: دندهای بیشتر است، مخصوصاً در سیال غلیظ.
دشمن مشترک: ذرات جامد
هر دو نوع قطعهٔ متحرک دارند و ذرات جامد میتوانند یاتاقان توربین یا دندهها را ساییده و از کار بیندازند. نصب صافی (Strainer) قبل از فلومتر برای هر دو الزامی است. اگر سیال شما ذرات دارد یا دوغابی است، اصلاً سراغ این خانواده نروید و فلومتر مغناطیسی را انتخاب کنید. برای بخار و گاز هم فلومتر ورتکس پاسخ درست است.
گزینهٔ سومی هم هست که قطعهٔ متحرک ندارد: فلومتر التراسونیک کوبولد DUC برای مایعات تمیز، بدون افت فشار. برای مرور کل خانواده، راهنمای انتخاب فلومتر کوبولد را ببینید.
برای انتخاب مدل، نوع سیال، ویسکوزیته، دبی و قطر لوله را بفرستید: 021-88850346 و 021-88658508.
