گیج فشار ارزانترین عضو لوپ ابزار دقیق است — و شاید همین باعث میشود سرسری انتخاب شود. اما گیجی که رنجش اشتباه انتخاب شده، یا جنسش با سیال نمیخواند، هم زود خراب میشود و هم روزی که بیشترین نیاز را دارید عدد غلط نشان میدهد. این راهنما همان چند قاعدهای است که موقع سفارش باید چک کنید.
قاعدهٔ اول: عقربه باید وسط صفحه کار کند
در گیج بوردون، دقت اسمی در ناحیهٔ میانی اسکیل بهترین است و المان فنری در فشارهای نزدیک به انتهای رنج زیر تنش دائمی میماند. قاعدهٔ عملی: رنج را طوری انتخاب کنید که فشار کاری نرمال حدود نیمهٔ صفحه بایستد؛ برای فشار ثابت حداکثر حدود ۷۵٪ فولاسکیل و برای فشار نوسانی حداکثر حدود ۶۵٪. گیج ۱۰ باری برای خطی که همیشه روی ۹ بار است، انتخاب غلطی است — گیج ۱۶ بار بگیرید.
قاعدهٔ دوم: جنس را سیال تعیین میکند، نه قیمت
- سیالات خنثی (هوا، آب، روغن): اتصالات برنجی کافی است.
- سیالات خورنده یا محیطهای صنعتی سخت: گیج تماماستیل مثل کوبولد MAN-N...S یا ویکا 232.50.100 — پرفروشترین گیج فرایندی ما با کلاس دقت مناسب کاربرد صنعتی.
- سیال چسبنده، دوغابی یا کریستالشونده: گیج با دیافراگم سیل، تا مسیر بوردون مسدود نشود.
- کاربردهای پرخطر: طراحی Solid Front با دیوارهٔ جداکننده و پشت بازشو — قبلاً در مقالهٔ گیج فشار Solid Front کامل توضیح دادهایم؛ نمونهاش کوبولد MAN-R...S.
قاعدهٔ سوم: شرایط کاری، تجهیز جانبی میخواهد
- لرزش و پالس فشار (خروجی پمپها): گیج روغنی (پر شده با گلیسیرین) بگیرید تا عقربه نلرزد و مکانیزم زود فرسوده نشود؛ در پالس شدید، اسنابر هم اضافه کنید.
- بخار و سیال داغ: همیشه با سیفون (لولهٔ خرطومی) نصب کنید تا آب کندانسشده حائل شود و حرارت مستقیم به مکانیزم نرسد.
- نیاز به جداسازی برای تعویض: شیر گیج (گیجولو) بین خط و گیج، تا بدون توقف خط بتوانید گیج را عوض کنید.
رنجهای خیلی کم و اختلاف فشار
برای فشارهای میلیباری (هوای احتراق، اتاق تمیز، فیلترهای هوا) بوردون جواب نمیدهد؛ گیج کپسولی مثل ویکا 632.50.160 ساخته شده برای همین رنجهاست. برای پایش اختلاف فشار دو نقطه (افت فیلتر، مبدل حرارتی) هم گیج دیفرانسیل مستقل مثل کوبولد MAN-U یا سری MAN-DF/DG به کار میرود.
اتصال و رزوه را دستِکم نگیرید
سایز متداول فرایندی، صفحهٔ ۱۰۰ میلیمتر با اتصال G½ یا NPT½ است. رزوهٔ NPT مخروطی است و با G استوانهای جمع نمیشود — اگر این دو را قاطی کنید یا نشتی میگیرید یا رزوه خراب میشود. تفاوت کامل این دو استاندارد را در درسهای ابزاردقیقی — فرق NPT با BSP/G نوشتهایم.
برای استعلام، رنج فشار، سیال، دمای کاری، سایز صفحه و نوع اتصال را بفرستید: 021-88850346 و 021-88658508.
روی کاتالوگ گیجهای فشار صنعتی زیاد به عبارت «Solid Front» برمیخورید و معمولاً هم گرانتر از مدل معمولی است. این یک ویژگی ظاهری نیست؛ یک مشخصهٔ ایمنی است که تعیین میکند اگر بوردون تیوب داخل گیج بترکد، فشار و شیشه به کدام سمت میرود.
Solid Front یعنی چه
در یک گیج معمولی، بدنه یک محفظهٔ ساده است و ضعیفترین نقطهاش همان صفحهٔ جلو و شیشه است. اگر عنصر اندازهگیری تحت فشار بالا پاره شود، فشار راه فرار خود را از جلو پیدا میکند: شیشه به سمت اپراتوری که دارد گیج را میخواند پرتاب میشود.
در گیج Solid Front یک دیوارهٔ جدا و مقاوم بین مکانیزم و صفحهٔ نمایش قرار دارد و پشت گیج با یک درپوش قابلپرتاب (blow-out back) بسته شده است. اگر اتفاقی بیفتد، دیوارهٔ جلو جلوی موج فشار را میگیرد و انرژی از پشت گیج تخلیه میشود — یعنی به سمت مخالف صورت اپراتور.
این طراحی در استاندارد EN 837-1 با کد ایمنی S3 شناخته میشود؛ بالاترین سطح ایمنی در آن استاندارد. کد S1 یعنی بدون تمهید خاص و S2 یعنی فقط دریچهٔ تخلیه در پشت، بدون دیوارهٔ جدا.
کجا واقعاً به آن نیاز دارید
- خطوط با فشار بالا (بهطور معمول از حدود ۱۰۰ بار به بالا) که اپراتور مرتب از نزدیک گیج را میخواند.
- سیالهای سمی، خورنده یا قابل اشتعال — گاز، آمونیاک، بخار داغ، هیدروکربن.
- اکسیژن و گازهای تحت فشار، که استاندارد اغلب اجباریاش میکند.
- پنلهای کنترل داخل اتاق و هر نقطهای که فاصلهٔ صورت اپراتور تا گیج کم است.
در مقابل، برای فشار پایین و سیال بیخطر مثل آب سرد یا هوای ابزار دقیق، هزینهٔ اضافی Solid Front معمولاً توجیه ندارد و یک گیج استیل معمولی کافی است.
مشخصاتی که کنار Solid Front باید ببینید
- پرشدگی با گلیسیرین: اگر روی خط لرزش یا ضربهٔ قوچ دارید، گیج پرشده عقربه را آرام و عمر مکانیزم را چند برابر میکند.
- کلاس دقت: کلاس ۱.۰ برای اغلب کاربردهای صنعتی و کلاس ۰.۶ یا بهتر برای اتاق کالیبراسیون.
- محدودهٔ کاری: فشار عادی کار باید حدود دوسوم انتهای مقیاس باشد. گیجی که همیشه ته مقیاس کار میکند سریع خطا میگیرد.
- جنس بدنه و قسمتهای تر: استیل ۳۱۶ برای محیط خورنده؛ برای سیال بسیار خورنده یا حاوی ذرات، گیج را با سیل دیافراگمی ترکیب کنید.
- قطر صفحه: ۱۰۰ و ۱۶۰ میلیمتر خوانایی خیلی بهتری از ۶۳ میلیمتر دارند، مخصوصاً وقتی گیج بالای سر نصب میشود.
مقایسهٔ کوتاه
گیج معمولی (S1): ارزان، مناسب فشار پایین و سیال بیخطر.
دریچهٔ تخلیهٔ پشت (S2): تا حدی امنتر، ولی دیوارهٔ جدا ندارد.
Solid Front با پشت قابلپرتاب (S3): گرانتر، ولی تنها گزینهای که برای فشار بالا و سیال خطرناک توصیه میشود.
محصولات مرتبط در فن کنترل
- گیج فشار بوردون تمام استیل کوبولد MAN-N…S — طراحی solid front تمام استیل
- گیج فشار بوردون با ایمنی بالا کوبولد MAN-R…S — نسخهٔ ایمنی سری MAN-R
- گیج فشار بوردون کوبولد MAN-R و MAN-Q — نسخهٔ استاندارد صنعتی
- گیج فشار ویکا 232.50.100 اورجینال — گیج تمام استیل ۱۰۰ میلیمتری آلمان
- گیج فشار میلیباری ویکا 632.50.160 — برای فشارهای بسیار پایین
برای انتخاب رنج و اتصال درست، فشار کاری، سیال و نوع اتصال پروسس را با ما در میان بگذارید: 021-88850346 و 021-88658508.
