وقتی بودجه اجازه بدهد، رادار تقریباً همیشه بهترین انتخاب برای اندازهگیری سطح است: با موج الکترومغناطیسی کار میکند، پس دما، فشار، چگالی، بخار و ترکیب گاز بالای مخزن روی عددش اثر نمیگذارند — دقیقاً همان چیزهایی که اولتراسونیک را ناکار میکنند. اما رادار خودش چند نوع دارد و انتخاب بینشان تعیینکننده است.
فرکانس: مهمترین تصمیم
هرچه فرکانس بالاتر باشد، زاویهٔ پرتو باریکتر میشود. رادارهای قدیمیتر با فرکانس حدود ۶ گیگاهرتز پرتوی نسبتاً پهن دارند؛ در مخزن بزرگ و خالی مشکلی نیست، اما در مخزن باریک یا شلوغ (نردبان، همزن، لولهٔ داخلی)، پرتو به این اجسام میخورد و اکوی کاذب میسازد.
نسل ۸۰ گیگاهرتز این مشکل را حل کرد: پرتو بسیار باریک، تمرکز انرژی بیشتر و در نتیجه دقت میلیمتری حتی در مخازن پیچیده. آنتن هم کوچکتر شده و روی نازلهای کوچک نصب میشود. نمونهها: رادار ۸۰ گیگاهرتز کرونه OPTIWAVE 1520 و 1540 که قبلاً معرفی کردهایم.
رادار بدون تماس یا هدایتی (TDR)؟
در رادار بدون تماس، موج از آنتن در فضای مخزن پخش میشود. ساده، بدون قطعهٔ داخل مخزن و مناسب اکثر کاربردها: وگا VEGAPULS 61 و اندرس هاوزر Micropilot S FMR530 با آنتن بوقی برای بردهای بلند، و Micropilot FMR57.
در رادار هدایتی (TDR) یک کابل یا میله از بالا تا کف مخزن آویزان است و موج در امتداد آن حرکت میکند. چون انرژی پخش نمیشود، این نوع در سختترین شرایط جواب میدهد: کف سنگین، مخازن بسیار باریک، سیالات با ثابت دیالکتریک پایین (مثل هیدروکربنهای سبک) و حتی اندازهگیری مرز دو مایع (Interface). هزینهاش این است که قطعهای داخل مخزن دارد که در سیال چسبنده رسوب میگیرد.
ثابت دیالکتریک: نکتهای که فراموش میشود
قدرت اکوی برگشتی به ثابت دیالکتریک سیال بستگی دارد. آب با مقدار حدود ۸۰ بازتاب عالی دارد، اما هیدروکربنهای سبک با مقدار حدود ۲ اکوی بسیار ضعیفی برمیگردانند. برای این سیالات یا باید سراغ ۸۰ گیگاهرتز با حساسیت بالا رفت یا مستقیم TDR انتخاب کرد. قبل از سفارش، حتماً این عدد را برای سیالتان چک کنید.
چهار قاعدهٔ نصب
- هرگز وسط مخزن نصب نکنید (مگر آنتن خیلی باریک باشد)؛ فاصلهٔ استاندارد معمولاً حدود یکششم تا یکچهارم قطر مخزن از دیواره است.
- هیچوقت بالای مسیر ورودی — جریان ریزشی اکوی قویتری از سطح میدهد.
- نازل را کوتاه نگه دارید و انتهایش صاف باشد؛ نازل بلند، انعکاس داخلی و ناحیهٔ کور بزرگتر میسازد.
- حذف اکوی مزاحم را انجام دهید: با مخزن خالی، نقشهٔ اکوهای ثابت (نردبان، همزن) را ثبت کنید تا دستگاه بعداً آنها را نادیده بگیرد.
برای مقایسهٔ رادار با اولتراسونیک و هیدرواستاتیک، راهنمای اندازهگیری سطح مخزن را ببینید. برای انتخاب مدل، ارتفاع مخزن، نوع سیال و شرایط داخلی مخزن را بفرستید: 021-88850346 و 021-88658508.
