در استعلام ابزار دقیق، بعد از رنج و نوع خروجی، مهمترین سؤال این است: چه چیزی با سیال در تماس است و از چه جنسی ساخته شده؟ انتخاب اشتباه اینجا یعنی تجهیزی که ممکن است در چند ماه از بین برود — یا برعکس، پولی که بیدلیل چند برابر شده است.
سطح اول: استیل ۳۱۶ال، پیشفرض صنعت
فولاد ضدزنگ ۳۱۶ال با مولیبدن، مقاومت خوبی در برابر خوردگی عمومی دارد و در حدود ۹۰ درصد کاربردهای صنعتی — آب، بخار، روغن، هوا و اکثر سیالات فرایندی خنثی — کاملاً کافی است. حرف «L» یعنی کربن پایین که مقاومت جوش را بهتر میکند. تقریباً همهٔ محصولات استاندارد، از ترانسمیتر فشار ویکا S10 تا فلومتر مغناطیسی تمامفلزی کوبولد MIM، با همین جنس عرضه میشوند.
نقطهٔ ضعفش: کلراید. آب دریا، محلولهای نمکی و برخی مواد شوینده باعث خوردگی حفرهای و ترکخوردگی تنشی در ۳۱۶ال میشوند — خوردگی موضعی و نامرئی که ناگهان به سوراخ شدن ختم میشود.
سطح دوم: آلیاژهای نیکل
وقتی سیال از توان ۳۱۶ال فراتر میرود، نوبت آلیاژهای نیکل است: هستلوی برای اسیدهای متوسط، محیطهای اکسیدکننده و کلرایددار، و مونل که در آب دریا و اسید هیدروفلوئوریک عملکرد خوبی دارد. قیمت چند برابر میشود، اما در مقایسه با توقف تولید و تعویض مکرر، همچنان اقتصادی است. در فلومترهای مغناطیسی، انتخاب جنس الکترود اغلب مهمتر از بدنه است — چون آن قطعهٔ کوچک است که دائماً با سیال درگیر است.
سطح سوم: تانتالیوم و پلیمرها
برای اسیدهای غلیظ و داغ، حتی آلیاژهای نیکل هم دوام نمیآورند. اینجا دو مسیر باقی میماند: تانتالیوم که در برابر تقریباً همهٔ اسیدها بیاثر است (و قیمتش هم همین را میگوید)، یا کنار گذاشتن فلز و رفتن سراغ پوششهای پلیمری.
در فلومترهای مغناطیسی، لاینر PTFE (تفلون) یا PFA یکی از پرکاربردترین راهحلهاست: بدنهٔ فولادی استحکام را میدهد و لایهٔ تفلون داخلی، فلز را کاملاً از سیال جدا میکند. فلومتر مغناطیسی اندرس هاوزر Promag 53P با همین لاینر برای سیالات خورنده ساخته شده است. در دبیهای پایین هم فلوسوئیچ پلیسولفون کوبولد PPS نمونهٔ خوبی از انتخاب پلیمر بهجای فلز است.
وقتی مشکل خوردگی نیست
گاهی سیال خورنده نیست، اما چسبنده، دوغابی یا کریستالشونده است. اینجا تغییر جنس کمکی نمیکند؛ راهحل دیافراگم سیل (Remote Seal) است: یک دیافراگم انعطافپذیر مستقیم روی خط نصب میشود و فشار را از طریق مایع پرکننده به ترانسمیتر منتقل میکند، بدون آنکه سیال وارد لولهٔ ایمپالس شود. بحث کامل انتخاب ترانسمیتر را در این راهنما نوشتهایم.
سه نکتهٔ عملی
- دما را در کنار غلظت ببینید: اسیدی که در دمای محیط بیخطر است، در ۸۰ درجه میتواند همان فلز را بهسرعت بخورد. جدولهای مقاومت شیمیایی همیشه دما را هم میدهند.
- واشر و اورینگ را فراموش نکنید: بارها دیدهایم بدنه از هستلوی سفارش داده شده اما اورینگ NBR در همان سیال متلاشی شده است. FKM، EPDM و کالرز هرکدام جای خود را دارند.
- ترکیب واقعی سیال را بدهید، نه نام تجاریاش: «پساب» یا «محلول شستوشو» برای انتخاب جنس کافی نیست — درصد اجزا، pH و دما لازم است. اگر pH و هدایت الکتریکی سیالتان را دارید، کار انتخاب بسیار دقیقتر میشود.
ترکیب سیال، دما، فشار و pH را برای ما بفرستید تا جنس مناسب و اقتصادی را پیشنهاد کنیم: 021-88850346 و 021-88658508.
